Wanneer heb je exportdocumenten nodig?
Binnen de EU is er vrij verkeer van goederen: een pakket naar Duitsland of Frankrijk gaat niet langs de douane. Exportdocumenten heb je nodig zodra je goederen de EU verlaten, bijvoorbeeld naar het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Noorwegen of de Verenigde Staten. Ook sommige gebieden die bij een EU-land horen maar buiten het btw-gebied van de EU vallen, zoals de Canarische Eilanden, hebben douaneformaliteiten.
Documenten (papieren zonder handelswaarde) kun je meestal zonder douanepapieren versturen. Zodra er goederen in je zending zitten, ook samples of een cadeau, heb je minimaal een douanefactuur nodig.
Overzicht: alle exportdocumenten op een rij
| Document | Waarvoor | Wanneer nodig |
|---|---|---|
| Commercial invoice (douanefactuur) | Waarde, omschrijving en herkomst van de goederen voor de douane | Bij elke verkoop van goederen buiten de EU |
| Proforma factuur | Waarde en omschrijving als er geen verkoop is | Bij samples, cadeaus, retouren en reparaties |
| Uitvoeraangifte (EX-A) | Melding aan de Douane dat goederen de EU verlaten | Bij export naar een land buiten de EU |
| EORI-nummer | Je registratienummer bij de douane in de EU | Bij elke douaneaangifte als bedrijf |
| Oorsprongsbewijs (EUR.1, certificaat van oorsprong) | Bewijs uit welk land de goederen komen | Voor een lager tarief onder een handelsakkoord, of als het land erom vraagt |
| Paklijst (packing list) | Wat er in welk collo zit, met gewicht en afmetingen | Bij zendingen met meerdere colli of pallets |
| ATA carnet | Tijdelijke uitvoer zonder invoerrechten | Bij beursmateriaal, professionele apparatuur en monsters die terugkomen |
| CN22 / CN23 | Douaneverklaring voor postzendingen | Alleen bij versturen via de post, niet bij een koerier |
| Exportvergunning | Toestemming voor bepaalde goederen | Bij bijvoorbeeld strategische goederen en dual-use goederen |
De commercial invoice: het belangrijkste douanedocument
De commercial invoice is het document waar de douane van het land van bestemming de invoerrechten en btw op baseert. Zorg dat erop staat:
- gegevens van verzender en ontvanger, met je EORI-nummer;
- een duidelijke omschrijving van elk product (dus ‘katoenen T-shirts’, niet ‘kleding’);
- de HS-code per product;
- aantal, waarde per stuk en totale waarde, met de valuta;
- het land van oorsprong;
- de reden van export (verkoop, sample, retour, reparatie);
- de Incoterm, bijvoorbeeld DAP;
- datum en handtekening.
Is er geen verkoop, bijvoorbeeld bij een sample of een retourzending, dan gebruik je een proforma factuur met dezelfde gegevens. Beide maak je gratis met onze tool voor een commercial invoice of proforma factuur.
Uitvoeraangifte en EORI-nummer
Gaan goederen de EU uit, dan moet de Douane dat weten via een uitvoeraangifte. Daarvoor heb je als bedrijf een EORI-nummer nodig. Dat nummer vraag je eenmalig aan bij de douane in het land waar je bedrijf gevestigd is en het geldt in de hele EU.
De uitvoeraangifte is ook je bewijs dat de goederen de EU echt verlaten hebben. Dat bewijs heb je nodig om 0% btw te mogen rekenen op een levering buiten de EU. Kun je het niet aantonen, dan kan de Belastingdienst de btw later alsnog naheffen. Bewaar je exportdocumenten daarom goed.
Oorsprongsbewijs: lager invoertarief
De EU heeft handelsakkoorden met veel landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Japan en Canada. Komen je goederen uit de EU, dan betaalt de ontvanger onder zo’n akkoord vaak minder of geen invoerrechten. Daarvoor moet je de oorsprong aantonen, met een oorsprongsverklaring op de factuur of een EUR.1-certificaat. Sommige landen vragen daarnaast om een certificaat van oorsprong.
Douanedocumenten bij import
Ook als je goederen van buiten de EU naar Nederland laat komen, is er een douaneaangifte nodig: de invoeraangifte. Daarvoor zijn dezelfde gegevens nodig als bij export: een factuur met omschrijving, waarde en HS-code, en het EORI-nummer van de importeur. De ontvanger betaalt de invoerrechten en btw, tenzij anders is afgesproken. Hoeveel dat is, schat je met de invoerrechten calculator.
Veelgemaakte fouten met douanedocumenten
- Vage omschrijving. ‘Onderdelen’ of ‘cadeau’ is niet genoeg. De douane houdt de zending dan vaak vast voor uitleg.
- Geen of een verkeerde HS-code. Zoek de juiste code op met de HS-code-tool.
- Te lage waarde. Een waarde die niet klopt met de werkelijkheid leidt tot vertraging, naheffing of een boete.
- EORI-nummer ontbreekt. Zonder EORI-nummer kan de douane de aangifte niet verwerken.
- Factuur niet ondertekend of niet in een taal die de douane van het bestemmingsland accepteert (Engels gaat bijna altijd).
Ligt je zending al bij de douane? Lees dan wat je kunt doen bij een pakket dat vastzit bij de douane.
Exportdocumenten bij ParcelParcel
Verstuur je met ParcelParcel een zending naar een land buiten de EU, dan maak je de douanefactuur direct bij het boeken: je vult de inhoud in en de factuur wordt automatisch en gratis aangemaakt. De vervoerder, zoals DHL Express, UPS of FedEx, gebruikt die gegevens voor de douaneafhandeling. Je print de factuur en het verzendlabel en de koerier haalt de zending op.